Kategorie
Kraje nordyckie

Wolność wypowiedzi w Szwecji jest świętością, dlatego możesz śmiać się z Jezusa

Szefowa Chrześcijańskich Demokratów Ebba Busch mówi, że zarówno żarty z Jezusa, jak i z Mahometa są w Szwecji dozwolone. W swoim sommartal – przemówieniu letnim, zwracając się do muzułmanów, którzy czują się źle potraktowani, zachęca ich do „nastawienia drugiego policzka”, co jak przypomniała robili przez wieki chrześcijanie, gdy ktoś atakował ich religię.

Ebba Busch stwierdziła też w swoim sommartal, że to jak teraz Szwecja zareaguje na zagrożenia definiuje to kim Szwedzi i Szwedki są i kim staną się jako społeczeństwo. I jest coś proroczego w jej słowach. Zakusy szwedzkiej prawicy na demokrację odbywają się dużo subtelniej od niepatyczkującej się polskiej koalicji rządzącej. Wytłumaczę Wam to na przykładzie ostatnich wydarzeń.

Do czego doprowadziły prowokacje Paludana

Dopóki Paludan palił Koran w okolicy dzielnic imigranckich odbierano jego prowokacje jako akcje wymierzone przeciwko imigrantom. Ale w styczniu 2023 wszystko się zmieniło. Spalenie Koranu przez Paludana przed ambasadą Turcji w Sztokholmie świat muzułmański odebrał jako prowokacja pod adresem muzułmanów. Nikt, nawet on sam, nie spodziewał się takiego globalnego poruszenia. Prezydent Erdogan wręcz oznajmił, że dopóki Szwecja pozwala na palenie Koranu, tak długo Turcja nie poprze jej starań o wejście do NATO. Gdy w lutym 2023 Policja odrzuciła kolejne 2 wnioski o zgodę na spalenie Koranu, sprawa trafiła do sądu. 12 czerwca 2023 Kammarrätten, Sąd Apelacyjny orzekł, że Policja nie miała prawa odmówić zgody na tego typu wydarzenie. Premier Ulf Kristersson wypowiedział się wówczas w telewizji mówiąc, że:

„to co jest legalne, powinno pozostać legalne”

Ulf Kristersson

I dodał, że to nie oznacza, że ludzie pochwalają tego typu zachowania.

Wkrótce Paludan znalazł jednak naśladowców a palenie Koranu w Szwecji nabrało niemal cyklicznego trybu. Irakijczyk Salwan Momika jest uchodźcą politycznym. Gdy świat obiegła informacja, ze w Szwecji dojdzie do kolejnego spalenia Koranu, szczególnie w Iraku wzbudziło to falę oburzenia. Profesor Mohammad Fazlhashemi uważał wówczas, że może to eskalować negatywne nastroje w krajach islamskich, zwłaszcza, że Salwan Momika ubiegał się o kolejne 12 pozwoleń na spalenie Koranu w Sztokholmie, w Malmö i w Örebro. Reporterzy szwedzkiego radia Ekot donosili, że dojdzie do nich na przestrzeni najbliższych trzech tygodni. Mężczyzna w końcu spalił Koran przed jednym z meczetów w Sztokholmie. Na drugi dzień, 29 czerwca 2023 zwolennicy duchownego szyickiego, polityka radykalnie islamistycznego Muktada as-Sadra ruszyli szturmem na ambasadę Szwecji w Bagdadzie.

Komu jest na rękę ferment w Szwecji?

Świat zastanawiał się nad negatywnymi skutkami tych wydarzeń i zastanawiał się komu taki zamęt polityczny i zamieszki są na rękę. To, że Dania i Szwecja są zagrożone atakami terrorystycznymi jest na rękę Putinowi, Szwedzkim Demokratom i prawicy. Dlaczego? Bo to odciąga uwagę publiczną od toczącej się w Ukrainie wojny. Zagrożony kraj musi się bronić, więc mniej hojnie będzie się dzielił własnym uzbrojeniem a zastraszonym społeczeństwem łatwiej manipulować. Daniel Suhonen na łamach Aftonbladet.se pisze, że Szwedzcy Demokraci podkręcali napięcie i zastanawia się, czy chcieli Szwecję doprowadzić do sytuacji, w której teraz jest kraj? Tournée Paludana z podpaleniami Koranu było każdorazowo przedmiotem publikacji mediów SD. Redaktor „Samnytt” Kent Ekeroth pisał 13 maja 2022, że „chociaż Szwedzcy Demokraci nie mogą oficjalnie podziękować Paludanowi, że na własną rękę przesunął debatę w kierunku prawdziwych problemów Szwecji, to powinni mu po cichu podziękować”. Skoro od dekad skrajna prawica powtarza mantrę o złych imigrantach drenujących budżetówkę i niszczących kraj, to taka eskalacja jest im na rękę. Mogą w mediach społecznościowych pokazywać filmy z zamieszek udowadniając, że takie są skutki niekontrolowanej imigracji. Tłum poddany manipulacji zachowuje się nieracjonalnie. A na efekty tego nie trzeba było długo czekać. 20 lipca 2023 szwedzka ambasada w Iraku powtórnie została zaatakowana. Minister spraw zagranicznych Iraku wyraził słowa ubolewania.

W Szwecji z kolei pojawiły się pogłoski, które sam Momika dementował, że mężczyzna paleniem Koranu chce sobie zapewnić azyl i możliwość pozostania w Szwecji. W reportażu telewizji publicznej SVT pokazano filmy z mediów społecznościowych Momika jeszcze, gdy mieszkał w Iraku. Wynika z nich, że musiał być przywódcą chrześcijańskiej grupy paramilitarnej powiązanej z irańską grupą walczącą z ISIS. Mężczyzna z jednej strony domaga się ochrony Policji, z drugiej puszcza live’y, które przecież pokazują, gdzie się znajduje. Czemu mają zatem służyć jego prowokacje? Komu są na rękę? Z odpowiedzią przyszedł Daniel Suhonen. Salwan Momika jest członkiem Szwedzkich Demokratów.

Jak rząd Szwecji zareagował na sytuację?

Rząd postanowił zlecić Mattiasowi Larssonowi, stojącemu na czele Brottsförebyggande rådet (Brå), Rady ds. Zapobiegania Przestępczości zbadanie możliwości wprowadzenia zmian w ordningslagen, czyli ustawie o zgromadzeniach publicznych. Jednocześnie minister sprawiedliwości Gunnar Strömmer uspokajał podczas konferencji prasowej, że nie chodzi tu o sprawdzanie możliwości wprowadzenia zmian w konstytucji a raczej o element zarządzania kryzysowego, czyli zbadanie na spokojnie, jak można w przyszłości polepszyć bezpieczeństwo kraju. Ale w opinii My Rohwedder, komentatorki politycznej zlecanie przygotowania raportu, który ma być gotowy dopiero 1 lipca 2024 świadczy o braku pomysłu jak rozwiązać bieżącą sytuację. A przecież, jak podkreśliła tylko w tym tygodniu na policję zgłoszono kilka kolejnych wniosków o zgodę na spalenie Koranu.

Prawica do wyborów szła z postulatem zaprowadzenia w Szwecji porządku. „Czy mądrze było obiecywać to społeczeństwu mając świadomość czasów w jakich żyjemy?” – zapytała Olivia Svenson w podcaście „En runda till” (Odcinek pt.: ”Fem Panodil till Kristersson”). “Nie” – odpowiedziała komentatorka polityczna “Aftonbladet” Lena Mellin. I dodała, że jest wręcz przeciwnie. „Mamy totalny nieporządek i chaos”.

„A rząd robi co w jego mocy, żeby wyglądało, że robi cokolwiek”

– dodała My Rohwedder. Czy zatem prawica z premedytacją utrzymuje w kraju stan wrzenia? A jeśli tak to czemu by to miało służyć? Zastanówmy się nad tym razem.

We wspólnym artykule w „Dagens Nyheter” Ulf Kristersson (konserwatywno-liberalni Moderaci), Ebba Busch (Chrześcijańscy Demokraci) och Johan Pehrson (Liberałowie) piszą, że chcą sprawdzić co konstytucja mówi odnośnie kwestii bezpieczeństwa kraju w kontekście zgromadzeń publicznych. Politycy odrzucają propozycję wprowadzenia zakazu palenia Koranu, bo według nich wpływałoby to negatywnie na wolność słowa. A ta powinna dopuszczać wszelkie wypowiedzi na temat religii, nawet jeśliby one kogoś raniły. Ale w opinii komentatorów rząd chce iść dużo bardziej niebezpieczną linią decyzyjną, ponieważ ekspertyza, która została zlecona ma sprawdzić możliwość de facto ograniczenia prawa do zgromadzeń publicznych, jeśli rząd uznałby, że zagrażają one bezpieczeństwu kraju. „Czy jeśli ktoś zagrozi atakiem terrorystycznym, powinno się również odwoływać Pride? Marsz pierwszomajowy? Demonstracje Kurdów?” – zastanawia się Anders Lindberg na łamach Aftonbladet.se. I dodaje, że zaproponowana przez rząd zmiana daleko bardziej ogranicza wolność słowa, niż zaostrzenie ustawy o podżeganiu do nienawiści etnicznej. I tu jest pies pogrzebany. Wracając zatem do pytania, które postawiliśmy sobie na początku, to taka ekspertyza może temu solidnie pomóc. Jak łatwo taka opcja może być wykorzystana przeciwko społeczeństwu przekonaliśmy się, gdy pacyfikowano w Polsce Strajk Kobiet. I o tym zagrożeniu mówią też prawnicy w Szwecji. O ile bowiem dzisiaj Szwecja jest krajem demokratycznym, to nie mamy pewności jakim będzie za 20 lat. A że demokracja w rękach większości łamiącej prawo jest krucha, bezsilna i bezradna, przekonaliśmy się właśnie na własnej skórze w Polsce. Żeby złagodzić wydźwięk pomysłu rządu, Ebba Busch w swoim sommartal uspokaja, że kwestia ograniczania zgromadzeń publicznych dotyczyłaby jedynie cudzoziemców, po to jak mówi, żeby uniemożliwić prowokatorom z zewnątrz sianie fermentu w kraju. Ja Ebbie nie wierzę. A Ty?

Czy demokracja w Szwecji zostanie osłabiona?

Na Szwedów jak płachta na byka działają wszelkie zakusy na demokrację. Fakt ten precyzyjnie wykorzystują Szwedzcy Demokraci do podgrzewania atmosfery. Dopóki ich nie było w polityce naprawdę bycie z nią na bieżąco nie było szczególnym wyzwaniem, bo niewiele się w niej działo. Teraz dla przeciętnego człowieka szwedzka polityka jest sporym wyzwaniem. Nieustannie wybuchają jakieś afery i śledzenie wszystkich wątków, budowanie sobie zdania jest niezwykle czasochłonne i trudne. Wykorzystuje to zarówno SD jak i prawica. Gdy Jimmie Åkesson coś komentuje, to zawsze mocnymi słowami i w sposób, który może ludziom podnosić ciśnienie. Ogół społeczeństwa nie wie do czego on się dokładnie odnosi, ale zapamiętuje, że szef SD staje np. w obronie demokracji. I tak się dzieje teraz.

„Taka polityka ustępstw stwarza ryzyko dla legitymizowania sił, które nienawidzą naszego otwartego społeczeństwa” – napisał Jimmie Åkesson. Szef SD dodał, że jego partia nigdy nie zgodzi się na dopasowywanie się „do gróźb i nacisków ze strony islamistów i dyktatur”. Każdorazowo po takiej wypowiedzi robi się tsunami komentarzy z wszystkich stron. Finalnie nigdy do końca nie wiadomo, do czego one się faktycznie odnoszą. Pozostaje jedynie mgliste wrażenie. Tym razem, że chodzi o obronę demokracji. Słowa krytyki padły na przykład ze strony młodzieżówki partii Liberałów. Erik Berg w komentarzu dla SVT powiedział, że ustępstwa ze strony rządu mogą zostać odebrane przez ekstremistów jako gotowość do wyrzeczenia się wolności demonstracji pod presją gróźb i może wręcz zostać odebrane jako sygnał, że grożenie Szwecji atakami terrorystycznymi przynosi efekty.

Zagrożenie terrorystyczne w Szwecji rośnie

W czwartek, 17 sierpnia 2023 SÄPO podniosło poziom zagrożenia bezpieczeństwa w kraju z 3 do 4 na pięciostopniowej skali z powodu wzrostu zagrożenia atakami terrorystycznymi prowokowanymi paleniem Koranu w Szwecji. Na drugi dzień, w piątek 18 sierpnia 2023 na Lidingö w pobliżu irańskiej ambasady Salwan Momika ponownie podpalił Koran. Pozwolenie otrzymał zanim służby podniosły poziom zagrożenia. Tym razem próbowała powstrzymać go kobieta, która rzuciła się w jego stronę z gaśnicą przeciwpożarową. Natychmiast została powstrzymana przez Policję. Kobieta została potem oskarżona o zakłócanie porządku publicznego.

20 sierpnia 2023 media donosiły za agencją prasową Reuters, że minister spraw zagranicznych Iranu wezwał dyplomatów szwedzkich i duńskich na spotkanie w sprawie palenia Koranu w ich krajach. W notatce przekazanej Reutersowi przez irański msz wynikało, że Iran uważa, że za profanację Koranu odpowiedzialność ponoszą rządy Danii i Szwecji. W Szwecji pojawiły się głosy, że zakaz palenia Koranu mógłby uspokoić sytuację. Za zakazem są przywódcy muzułmańscy w Szwecji. Ale przeciwko tego typu ustępstwom nie tylko wypowiedzieli się Szwedzcy Demokraci. W sommartal Ebba Busch odniosła się do tych nacisków, stwierdzając, że nie ma na nie miejsca w nowoczesnym, demokratycznym społeczeństwie. „Wszyscy powinni się czuć w obowiązku, również muzułmańskie ośrodki wiary, żeby tłumaczyć innym, że w demokracji akceptuje się wyszydzanie i krytykowanie tego, co dla innych jest święte”. Szefowa KD, która jest też przecież wicepremierą wyraziła swoje stanowisko jeszcze dosadniej mówiąc, że:

„jeśli ktoś uważa, że w islamie nie ma miejsca na demokratyczną wolność słowa, to na tego typu islam nie ma miejsca w Szwecji”.

Polityczka powtórzyła też to, co wcześniej mówił premier podkreślając, że należy rozróżnić co jest etycznie złe od tego co jest prawnie zabronione. Zaznaczyła też, że komuś może być na rękę obecny zamęt na scenie międzynarodowej i z pewnością nie służy on staraniom Szwecji o wejście do NATO. I tu ma rację. Czyimś interesom ten zamęt służy.

My i oni. Jak prawica dzieli ludzi

Na ważny aspekt w przemówieniu letnim Ebby Busch zwrócił uwagę reporter „Expo” Anders Dalsbro. W podcaście “Studio Expo” (odcinek “68. Ökat tryck på Sveriges muslimer”, po szwedzku na Spotify) zauważa, że liderka Chrześcijańskich Demokratów robi wyraźną granicę pomiędzy ”My” – społeczeństwo szwedzkie a ”Wy” – muzułmanie. I gdy zwraca się do nich to w taki sposób, że widać, że traktuje muzułmanów jako obce, napływowe osoby. „My w Szwecji przeszliśmy przez trudne czasy a udało nam się to, bo trzymaliśmy się razem” – zupełnie inną retorykę w debacie o obecnej sytuacji posługuje się była premiera Szwecji Magdalena Andersson. Na swoim koncie na Instagramie napisała o rozmowie, którą przeprowadziła z rabinem Michaelem Melchiorem, który zajmuje się kwestiami antysemityzmu i islamofobii oraz z Muharrem Demirokiem, szefem Partii Centrum, który jest muzułmaninem. W poście podkreśla konieczność dialogu, ale też podnoszenia wiedzy społeczeństwa w tematach ekstremizmu. I podkreśla odpowiedzialność polityków, którzy powinni w obecnej sytuacji kierować się tym, co najlepsze dla Szwecji.

Co się dzieje w państwie duńskim?

Gdy wszyscy zastanawiali się, co Szwecja powinna zrobić, w piątek rano, 25 sierpnia 2023 media doniosły, że Dania, która jest w podobnej sytuacji rozważa wprowadzenie zakazu palenia Koranu, Biblii czy Tory w miejscach publicznych. W Danii, w przeciwieństwie do Szwecji obowiązuje zakaz bezczeszczenia flag innych państw, za co grozi kara grzywny lub więzienia do 2 lat i w podobny sposób władze chcą uregulować kwestię palenia czy bezczeszczenia w inny sposób świętych ksiąg. Duński minister sprawiedliwości, socjaldemokrata Peter Hummlegaard podczas konferencji prasowej nazwał palenie Koranu „bezsensownym upokarzaniem”, którego jedynym celem jest „sianie niezgody i nienawiści”. Powiedział też, że tego typu prowokacje zagrażają interesom Danii i wystawiają na niebezpieczeństwo zarówno obywateli duńskich przebywających zagranicą jak i wpływają negatywnie na poziom bezpieczeństwa w kraju.

Decyzja Danii podzieliła komentatorów w Szwecji. Redaktor i szef działu polityki w „Aftonbladet” Anders Lindberg uważa, że Dania podjęła słuszną decyzję, bo ukróci retorykę nienawiści pod adresem muzułmanów. A uzasadnia to tym, że palenie Koranu jest przejawem rasizmu, a on jest jego przeciwnikiem. Skłaniałby się jednak, żeby taki zakaz w Szwecji wszedł do ustawy o podżeganiu do nienawiści etnicznej. Innego zdania jest Sakine Madon, Szwedka turecko-kurdyjskiego pochodzenia, która uważa, że to by prowadziło do karania za np. bluźnierstwo, czyli pochodząca z Iranu kobieta, która w geście protestu podarła na początku sierpnia przed ambasadą Iranu w Kopenhadze Koran zostałaby na podstawie tego nowego prawa skazana. Szefowa działu polityki „Uppsala nya tidning”, ale też jedna z najbardziej opiniotwórczych influenserek na Twitterze / X uważa, że to pokazuje przed czym ugina się rząd duński i odbiera jego decyzję jako podszytą strachem. Podkreśla też, że wyłączenie religii z ustawy o podżeganiu do nienawiści etnicznej jest dobrym rozwiązaniem, bo społeczeństwo musi mieć prawo do krytyki każdej religii.

Mats Knutson, komentator polityczny SVT uważa, że decyzja Danii może wywrzeć dodatkową presję na rząd szwedzki. Podobnego zdania jest Magdalena Andersson, która oczekuje w tej sytuacji od rządu spotkania z liderami partii i przedstawienia społeczeństwu planu działania. Na pytanie reportera SVT, czy Szwecja powinna iść śladem Danii, Magdalena Andersson odpowiedziała, że nie ma pewności czy podobne rozwiązanie z technicznego punktu widzenia byłoby możliwe w Szwecji. Szefowa opozycji podkreśla jednak wagę sytuacji i jej negatywny wpływ na pogorszenie pozycji Szwecji. Z kolei premier Szwecji podczas konferencji prasowej zorganizowanej w Harpsund komentując decyzję Danii stwierdził, że „każdy kraj stojący w obliczu zagrożeń wybiera własną drogę mierzenia się z nimi”. I dodał, że ma ogromny szacunek dla decyzji Danii, ale podobne rozwiązanie w Szwecji wymagałoby ingerencji w konstytucję, więc nie jest najlepszym pomysłem. Minister sprawiedliwości z ramienia konserwatywno-liberalnych Moderatów Gunnar Strömmer podczas briefingu prasowego powiedział, że „chociaż nie jest to zaskakująca wiadomość, jest istotna i potwierdza, że szwedzki rząd podjął właściwą decyzję zlecając zbadanie ustawodawstwa szwedzkiego”. Minister podkreślił jednocześnie, że dopóki raport nie zostanie sporządzony to nie ma po stronie rządu gotowości do wprowadzania zmian w prawie, ponieważ analogiczna propozycja do duńskiej wiązałaby się w Szwecji z daleko idącą ingerencją w wolność słowa. „To jest balansowanie na cienkiej linii pomiędzy bezpieczeństwem a wolnością słowa” – dodał.

Nie ma wątpliwości co do jednego.

„Nacjonaliści w SD i islamiści, żeby rosnąć potrzebują siebie nawzajem”

– pisze Daniel Suhonen, dodając, że ich zakładnikiem jest niestety społeczeństwo szwedzkie. A Anders Lindberg dodaje, że autorytarne siły od zawsze wykorzystywały kryzysy do ograniczania demokracji. Wicepremiera Ebby Busch powiedziała, że to jak teraz Szwecja zareaguje na zagrożenia definiuje to kim Szwedzi i Szwedki są i kim staną się jako społeczeństwo. Zatem quo vadis, Szwecjo?

Buycoffee.to

Lubisz czytać Szkice Nordyckie? Postaw mi wirtualną kawę. Dziękuję!

buycoffee.to/szkicenordyckie

Źródła: Wolność wypowiedzi w Szwecji jest świętością, dlatego możesz śmiać się z Jezusa

  1. Sofia Hedberg „Islamexperten: Därför är reaktionerna så starka kring koranbränningarna”, 20.07.2023. Dostęp: 24.08.2023, godz. 20:49. Link: https://www.svt.se/nyheter/utrikes/islamexperten-darfor-ar-reaktionerna-sa-starka-kring-koranbranningarna.
  2. Hedvig Eriksson, Filip Brusman, Johan Wikén, Oskar Jönsson „Terrorhotnivån i Sverige höjs från 3 till 4”, 17.08.2023. Dostęp: 24.08.2023, godz. 21:00. Link: https://www.svt.se/nyheter/inrikes/uppgifter-till-dn-terrorhotnivan-hojs.
  3. TT „Ansökan om ny koranbränning beviljad”, 17.08.2023. Dostęp: 24.08.2023, godz. 20:30. Link: https://www.svt.se/nyheter/inrikes/planerad-koranbranning-efter-hojning-av-sapo.
  4. Markus Botsjö „Regeringen tillsätter utredning om ändring av ordningslagen”, 18.08.2023. Dostęp: 24.08.2023, godz. 13:28. Link: https://www.svt.se/nyheter/inrikes/regeringen-tillsatter-utredning-om-andring-av-ordningslagen.
  5. Clarence Frenker „Här rusar kvinnan fram med brandsläckare under koranbränningen i Stockholm”, 18.08.2023. Dostęp: 24.08.2023, godz. 14:40. Link: https://www.svt.se/nyheter/inrikes/har-rusar-kvinnan-fram-med-brandslackare-under-koranbranningen-i-stockholm.
  6. Vivvi Alström „Iran kallar Sveriges och Danmarks högsta diplomater till möte om koranbränningar”, 20.08.2023. dostęp: 24.08.2023, godz. 14:34. Link: https://www.svt.se/nyheter/utrikes/iran-kallar-sveriges-och-danmarks-hogsta-diplomater-till-mote.
  7. Filip Brusman, TT „Koranbrännare påhoppad i Södertälje”, 21.08.2023. Dostęp: 25.08.2023, godz. 20:51. Link: https://www.svt.se/nyheter/inrikes/koranbrannare-misshandlad-i-sodertalje.
  8. Hedda Hallsenius „Ytterligare tolv ansökningar om koranbränningar”, 22.08.2023. Dostęp: 25.08.2023, godz. 20:27. Link: https://www.svt.se/nyheter/inrikes/ytterligare-tolv-ansokningar-om-koranbranningar-i-augusti.
  9. Anders Lindberg „Kristersson gör som alltid: talar osanning”, 22.08.2023. Dostęp: 27.08.2023, godz. 11:17. Link: https://www.aftonbladet.se/ledare/a/VPMaPp/kristersson-gor-som-alltid-talar-osanning?s=09.
  10. „Sommartal av Ebba Busch”, 20.08.2023. Dostęp: 24.08.2023, godz. 19:25. Link: https://kristdemokraterna.se/arkiv/nyheter/2023/2023-08-20-sommartal-av-ebba-busch.
  11. Natalie Radlovacki „Busch (KD) i Aktuellt: Man måste kunna skämta om religion”, 24.08.2023. Dostęp: 24.08.2023, godz. 13:22. Link: https://www.svt.se/nyheter/inrikes/busch-kd-i-aktuellt-man-maste-kunna-skamta-om-religion.
  12. Podcast gazety „Aftonbladet”, „En runda till”, 24.08.2023. Odcinek pt.: ”Fem Panodil till Kristersson”. Link: https://open.spotify.com/episode/30izYQ3qerVrkDWp0Zs8XQ?si=v3scvFeTS4qi_wjAPPvGAw.
  13. Podcast “Studio Expo”, odcinek “68. Ökat tryck på Sveriges muslimer”, 25.08.2023. Link: https://open.spotify.com/episode/0uf4McuIghDNxW3J8Wc3Ki?si=0adXB6tNTlypY80E2_lp4A.
  14. Magdalena Andersson, konto na Instagramie, 25.08.2025. Link: https://www.instagram.com/p/CwXGKpMspjT/?utm_source=ig_web_copy_link&igshid=MzRlODBiNWFlZA==.
  15. Tove Christensen „Mats Knutson: Kommer påverka och sätta hård press på den svenska regeringen”, 25.08.2023. Dostęp: 25.08.2023, godz. 19:44. Link: https://www.svt.se/nyheter/inrikes/mats-knutsson-kommer-paverka-och-satta-hard-press-pa-den-svenska-regeingen.
  16. Tove Christensson, Ulf Hambreus „Danmarks regering vill förbjuda koranbränningar”, 25.08.2023. Dostęp: 25.08.2023, godz. 19:52. Link: https://www.svt.se/nyheter/utrikes/danmarks-regering-haller-presstraff-om-koranbranningar.
  17. Transmisja telewizji publicznej, SVT. Prezenterka: Ann-Britt Ryd Pettersson. Nyheter Direkt, Ny lag för att stoppa koranbränningar i Danmark, 25.08.2023. Link: https://www.svtplay.se/video/KvvoxEq/nyheter-direkt/ny-lag-for-att-stoppa-koranbranningar-i-danmark.
  18. Hedda Hallsenius „Ledarskribenten: Sveriges linje om koranbränningarna är absurd”, 25.08.2023. Dostęp: 26.08.2023, godz. 8:59.
  19. Hedda Hallsenius „Strömmer (M) om danska förslaget: Viktigt besked”, 25.08.2023. Dostęp: 26.08.2023, godz. 9:17. Link: https://www.svt.se/nyheter/gunnar-strommer-haller-briefing-om-sakerhetslaget.
  20. Instagram, Sverigedemokraterna, 26.08.2023
  21. Daniel Suhonen „Åkesson dansar glatt jenka med islamisterna”, 26.08.2023. Dostęp: 27.08.2023, godz. 10:23. Link: https://www.aftonbladet.se/ledare/a/zEyyE9/jimmie-akesson-dansar-glatt-jenka-med-islamisterna?s=09.
  22. Wikipedia, Muktada as-Sadr.