Kategorie
Kraje nordyckie

Szwecja wstrzymała pomoc dla UNRWA

Cofnijmy się na chwilę do maja 1948. Ówczesny sekretarz generalny ONZ Trygve Lie przesyła telegram, w którym zwraca się z zapytaniem do hrabiego Folke Bernadotte, czy nie zechciałby zostać mediatorem w konflikcie pomiędzy Izraelem a Palestyną. Szwedzki hrabia zostaje w ten sposób pierwszym w historii ONZ negocjatorem pokojowym i to bardzo skutecznym, bo już w dwa tygodnie po objęciu przez niego stanowiska, 11 czerwca 1948 udało się wynegocjować miesięczne zawieszenie broni. Jednocześnie Folke Bernadotte zaangażował się na rzecz pomocy dla palestyńskich uchodźców, co później stało się zalążkiem dla powstania UNRWA – Agencji Narodów Zjednoczonych dla Pomocy Uchodźcom Palestyńskim.

Jak czytam na stronie agencji rządowej zajmującej się kwestiami pokoju, bezpieczeństwa i rozwoju, Folke Bernadotteakademin – FBA (The Folke Bernadotte Academy), hrabia przygotował dla ONZ raport, w którym przedstawił propozycję warunków pokojowych. Na drugi dzień po jego opublikowaniu, 17 września 1948 Folke Bernadotte został zastrzelony przez syjonistycznego terrorystę. Do zamachu doszło w Jerozolimie, hrabia jechał w konwoju trzech samochodów, kiedy został zatrzymany przez zamaskowanych mężczyzn. Jeden z nich podbiegł do samochodu, którym jechał i strzelił w jego stronę kilka razy, celując prosto w serce. O zabójstwo podejrzewano członków Ligii Sterna, żydowskiej podziemnej organizacji w Izraelu, ale rząd Izraela stwierdził, że żaden z nich nie było powiązany z morderstwem. Dopiero w 1968 r., gdy morderstwo uległo przedawnieniu, kilku członków Ligi Sterna przyznało się do zabójstwa Folke Bernadotte.

Pomoc Szwecji dla Gazy

W 2023 Szwecja przekazała na pomoc humanitarną w Gazie 630 mln koron a w 2024 roku 451 mln koron. W 2025 Szwecja wstrzymała pomoc dla UNRWA. Stało się to po tym jak Izrael oskarżył pracowników UNRWA o współudział w ataku terrorystycznym na Izrael 7 października 2023, a organizację uznano za infiltrowaną przez Hamas. Wówczas wiele państw wycofało się z udzielania jej pomocy. Gdy sięgnięto nieco głębiej to okazało się, że izraelska armia nie miała wiarygodnych dowodów na te zarzuty. Niektóre wnioski Izraela ocierały się o zbyt daleko idące uproszczenia. Wyglądało to tak, jakby Izrael z premedytacją stawiał UNRWA w złym świetle. Kilka państw, w tym Niemcy, Francja i Wielka Brytania przywróciły pomoc dla UNRWA uznając, że jest skuteczna. Ale nie Szwecja.

Szwecja wstrzymała pomoc dla UNRWA

Ze względu na to, że najwięksi darczyńcy, w tym USA i Szwecja wycofali się ze wsparcia UNRWA, organizacja wystosowała apel do SIDA o pomoc. Kalle Sundin zastanawiał się na łamach “Aftonbladet” jakie informacje ma Benjamin Dousa, których nie mają Niemcy, Francja i KE, że nie chce przywrócić pomocy dla UNRWA? A ministra spraw zagranicznych Maria Malmer Stenergard była przecież w Izraelu i w Palestynie 24-26 marca. Rozmawiała wtedy zarówno z premierem Palestyny Muhammadem Mustafą, jak i ministrem spraw zagranicznych Izraela Gidonem Sa’arem.

Od jej wyjazdu msz wydał oświadczenia i opublikował artykuł, gdzie pisano o:

  • “najgorszej sytuacji humanitarnej” od wybuchu wojny w październiku 2023 (den värsta humanitära situationen),
  • “poważnie dotkniętej ludności cywilnej, w tym wielu kobietach i dzieciach żyjących obecnie w nieludzkich warunkach” (den hårt drabbade civilbefolkningen, varav många är kvinnor och barn, som just nu lever under inhumana förhållanden)
  • wyrażano żal, że “postęp osiągnięty w czasie zawieszenia broni, kiedy udało się zażegnać poważne zagrożenie głodem został zaprzepaszczony” (Det är djupt beklagligt att de framsteg som nåddes under vapenvilan, då det akuta svälthotet avvärjdes, nu har gått förlorade)
  • “powszechnym niedożywieniu ludności”

Słowo “ludobójstwo” tam nie padło.

Szwedzki rząd odmawiał przywrócenia wsparcia, pomimo oceny SIDA, że ta pomoc jest potrzebna. Z analizy urzędu wynikało, że:

“​​w perspektywie krótkoterminowej i średnioterminowej nie ma innego podmiotu udzielającego pomocy humanitarnej, który byłby w stanie ratować życie i łagodzić cierpienie w takim stopniu, jak UNRWA”.

Benjamin Dousa uzasadniał decyzję twierdząc, że nowe izraelskie prawa „znacznie komplikują i w dłuższej perspektywie mogą nawet całkowicie uniemożliwić działalność UNRWA”, uważał, że pomoc nie dociera do UNRWA z powodu izraelskiej blokady, i uspokajał, że Szwecja zwiększyła w 2025 roku wsparcie w Gazie do 800 mln koron, ale przekazuje je dla Unicef, World Food Programme, Rädda Barnen i wielu innym organizacjom. Dodawał też, że zaledwie cztery kraje udzielają większej pomocy od Szwecji. Mats Knutson, komentując upór rządu i odpowiedzi ministra handlu i pomocy zagranicznej, moderata Benjamina Dousa uważał, że jego tłumaczenie wypadało mało wiarygodnie. Wymienione przez ministra organizacje same podkreślały, że żeby dotrzeć z pomocą potrzebują infrastruktury i ludzi współpracujących z UNRWA.

Tamara Alrifai, rzeczniczka UNRWA w rozmowie z SVT odbierała decyzję Szwecji jako “polityczne przesłanie” nie tylko w stosunku do UNRWA, co do Palestyńczyków, że Szwecja nie będzie dłużej wspierać uchodźców palestyńskich. Socjaldemokrata Morgan Johansson ocenił decyzję jako “katastrofalną”. Anna Lasse z Partii Centrum stwierdziła, że naiwna i krótkowzroczna jest wiara rządu, że inne organizacje mogą przejąć rolę UNRWA w Gazie. Nooshi Dadgostar stwierdziła, że rząd w ten sposób “legitymizuje decyzję Izraela”.

Pewnego rodzaju tropem dla zrozumienia o co chodzi było wystąpienie specjalnego sprawozdawcy ONZ o działaniach Izraela w Strefie Gazy prof. Bena Saula, który powiedział, że za 99% dostaw broni dla Izraela odpowiadają Niemcy i USA. I mogliby zakończyć konflikt w ciągu jednej doby, gdyby przestali eksportować broń. Czy chodzi więc o to, że Szwecja też zarabia na handlu z Izraelem?

Naciski msz na rząd

Gdy UNRWA zaapelowała o pomoc, SIDA zaproponowała przekazanie 30 mln koron organizacji. Podczas wewnętrznego spotkania, SIDA zdecydowała się przygotować “skrivelse” – dokument dla msz w tej sprawie wraz z analizą sytuacji w Gazie i uzasadnieniem, dlaczego uważa, że należy przekazać pomoc.

MSZ na różne sposoby próbował wpływać na tę decyzję, dając do zrozumienia, że jest jej przeciwne. Telewizja publiczna SVT “30 minuter” dotarła do wymiany esemesowej z 15 maja pomiędzy Dianą Janse, sekretarz stanu ministra handlu i pomocy zagranicznej moderata Benjamina Dousa, a szefem SIDA Jakobem Granitem, która świadczyła o naciskach msz na urzędników. Diana Janse podkreślała, że nie potrzebuje “paper trails” o sytuacji w Gazie, bo wie co się tam dzieje. Gdy w programie “30 minuter” zapytano Benjamina Dousa o co chodzi z tym “paper trails”, odpowiedział, że nie wie, ale raport o sytuacji w Gazie dostał bardzo szybko i od razu zapoznał się z nim. Annie Reuterskiöld w podcaście “Älskade politik” spekulowała, że być może rząd nie chciał przyjąć żadnego raportu z obawy, że stanie się dokumentem publicznym, który każdy będzie mógł przeczytać. Podobnego zdania był występujący w tym podcaście Hans Rosén przypuszczając, że rząd chciał uniknąć namacalnych śladów w postaci dokumentacji. O tym, że w rządzie Ulfa Kristerssona panuje trend polegający na niepozostawianiu śladów działania – mówiła Annie Reuterskiöld i dodała, że źródła, z którymi rozmawiała wyrażały zaniepokojenie, że w przyszłości z tego powodu nie będzie można ocenić i zrozumieć, dlaczego pewne decyzje zostały podjęte. Hans Rosén zastanawiał się, czy takie zachowanie w Regeringskansliet – Kancelarii Prezesa Rady Ministrów nie jest konsekwencją “kolektywnej psychozy” wywołanej masą “paper trails” jakie zostawił po sobie Henrik Landerholm.

Szef SIDA został wezwany w czwartek, 12 czerwca przed Utrikesutskottet – Komisję Spraw Zagranicznych, żeby wyjaśnić całą sprawę. Z jednej strony miał okólnik z msz przesłany jeszcze w grudniu, że rząd w 2025 nie będzie finansować UNRWA, więc jego wątpliwości, czy może jednak przekazać 30 mln koron były uzasadnione. Z drugiej strony, w całej historii SIDA nie zdarzyło się, że urząd ocenił sytuację jako wymagającą wsparcia, ale pod wpływem rządu go nie udzielił. I z tego powodu socjaldemokrata Morgan Johansson stwierdził, że to “ogromny skandal” – “en jätteskandal”.

Socjaldemokracja zażądała od premiera zwołania nadzwyczajnego posiedzenia Riksdagu, które przywróciłoby wsparcie dla UNRWA.

Benjamin Dousa powinien odejść

Morgan Johansson ujawnioną wymianę esemesową w “30 minuter” określił też jako “ytterst besvärande” – “niezwykle kłopotliwą”, bo najwyraźniej rząd próbował wpływać na urząd, który jest ekspertem w swojej dziedzinie. Anonimowe źródła, na jakie powołała się SVT dodawały, że Diana Janse również ustnie sugerowała szefowi SIDA, że msz jest przeciwny wsparciu UNRWA. 3 dni po wymianie esemesowej SIDA poinformowała, że po ocenie sytuacji zdecydowała się nie wspierać UNRWA. A zatem te naciski były skuteczne.

Interwencję w niezależność urzędu uznano za poważne naruszenie, bo jak zaznaczyła Amanda Lind, språkrör – rzeczniczka Miljöpartiet [Partii Zielonych], w Szwecji osobliwe jest sterowanie decyzjami urzędników przez ministrów czy ich sekretarzy stanu. Powiedziała, że straciła do ministra zaufanie i uważała, że powinien podać się do dymisji.

Jak wyjaśniała Annie Reuterskiöld we wspomnianym podcaście “Älskade politik”, rząd ponosi kolektywną odpowiedzialność za swoją politykę. Oznacza to, że minister nie może kontaktować się z szefem urzędu i kazać mu zrobić coś co stoi w sprzeczności z tą polityką. Rząd i ministrowie nie mają też prawa wtrącania się w decyzje urzędu lub gminy dotyczące poszczególnych osób. Jeśli więc np. szwedzki ZUS podejmie decyzję o niewypłaceniu komuś zasiłku, to minister nie ma prawa zmieniać tej decyzji. Z drugiej strony – jak podkreśliła Annie Reuterskiöld, urzędy podległe są ministerstwom i powinny realizować politykę rządu i dodała, że istnieją ministrowie i sekretarze stanu wyjątkowo zgrabnie informujący urzędników o priorytetach rządu, na przykład zapraszając szefa urzędu na lunch, podczas którego między wierszami przedstawiają stanowisko rządu w pewnych kwestiach. I to pewnie dlatego Diana Janse usprawiedliwiała się później, że “mogła się lepiej wyrazić” – “ jag hade kunnat uttrycka det bättre”. Annie Reuterskiöld uważa, że istnieje szara strefa, która sprawia, że zaciera się granica pomiędzy wpływaniem na decyzje urzędów a jedynie informowaniem o linii rządu. Bo jak dodał Hans Rosén rząd komunikuje swoją politykę z jednej strony w formie rozdzielników, różnego rodzaju pism, ale też w pewnej mierze drogą nieformalną. Diana Janse podczas wymiany esemesowej poruszała się właśnie na granicy tej szarej strefy. Ci eksperci, z którymi Annie Reuterskiöld omówiła jej przypadek, twierdzili, że Diana Janse nie przekroczyła mimo wszystko granicy.

Partia Lewicy postanowiła jednak zgłosić Benjamina Dousa do Komisji Konstytucyjnej – Konstitutionsutskottet, co przyjęto z ulgą, bo uznano, że faktycznie lepiej będzie jeśli Komisja rozstrzygnie i doprecyzuje, gdzie zaczyna się wywieranie wpływu przez ministrów na urzędy i do jakiego stopnia urzędy mają prawo zachować niezależność.

Krasnoludki i trolle

Benjamin Dousa w odpowiedzi na żądanie jego dymisji, w pisemnym komentarzu stwierdził, że Partia Zielonych jest partią “tomtar och troll” – “krasnoludków i trolli”, która wykorzystuje sytuację do gry politycznej. I dodał, że “to czego teraz nie potrzebujemy, to polityków próbujących wykorzystać konflikt na Bliskim Wschodzie do wywołania konfliktów między grupami w Szwecji. To nieodpowiedzialne”. Kalle Sundin zastanawiał się na łamach “Aftonbladet”, czy naprawdę tak wypowiada się rzeczowy minister, który uważa, że wie co robi? Hans Rosén, abstrahując od jego wypowiedzi stwierdził, że w ogóle ostatnimi czasy w szwedzkiej polityce panuje niegodny poziom debaty i apelował, żeby wszyscy “ogarnęli się” – “skärp er”.

Greta Thunberg porwana przez Izrael

Kwestia przywrócenia dofinansowania dla UNRWA zbiegła się z porwaniem statku, na którym Greta Thunberg płynęła do Gazy z pomocą humanitarną. Zanim doszło do porwania, Greta w rozmowie z reporterką SVT powiedziała, że obawia się, że na świecie panuje ogromna, niebezpieczna apatia i pasywność, którą porównywała do horroru, który ludzie oglądają i pomimo tego, co widzą, siedzą i nic nie robią.

1 czerwca 2025 wraz z grupą aktywistów wypłynęła z Sycylii do Gazy. Na pokładzie wraz z nią znajdowało się 11 osób. Płynęli statkiem “Madleen” oddolnego ruchu Freedom Flottilla Coalition pod brytyjską flagą. W nocy z niedzieli na poniedziałek, 9 czerwca 2025 zostali porwani na wodach międzynarodowych przez izraelskie wojsko. Wojsko opryskało ich jakimś śmierdzącym, szczypiącym w oczy proszkiem chemicznym. Zagłuszono im radio, tak, żeby nie mogli wzywać pomocy. Anders Persson, ekspert ds. Bliskiego Wschodu na Linnéuniversitetet w podcaście “Aftonbladet Daily” stwierdził, że Izrael z premedytacja przeprowadził akcję nocą, żeby jak najmniej było widać i wyraźnie włożył wysiłek, żeby sprawę jak najszybciej zakończyć. Aktywistów eskortowano do portu w Aszdod, stamtąd przewieziono na lotnisko Ben Gurion pod Tel Avivem, gdzie odbyło się przesłuchanie. Izraelski minister obrony Israel Katz oskarżył Gretę o antysemityzm i zmusił ją i pozostałe osoby do obejrzenia 43 minutowego filmu przedstawiającego atak Hamasu z 7 października 2023. Film zawierał brutalne sceny, był nagrany przez kamery terrorystów z Hamasu. Greta odmówiła obejrzenia go do końca. Porwani aktywiści spotkali się ze swoją adwokatką Nasrin Shehade Zoabi dopiero po upływie 24 godzin. Izraelskie msz podało, że aktywiści, którzy odmówią podpisania dokumentów deportacyjnych staną w Izraelu przed sądem. Izraelski msz określił statek “statkiem selfie”. Aktywistów nazwał nielegalnymi imigrantami, czemu wszyscy zaprzeczali, bo nie płynęli do Izraela a do Gazy. A do Izraela zostali zaciągnięci siłą.

Porwanie udowodniło i pozwoliło całemu światu zobaczyć, że Izrael nie wpuszcza do Gazy żadnej pomocy humanitarnej. Oczy świata ponownie zwróciły się w stronę Gazy. Niemal natychmiast na porwanie zareagował prezydent Emmanuel Macron domagając się od Izraela uwolnienia sześciu pojmanych obywateli Francji. Hiszpania wezwała izraelskich dyplomatów. A Szwecja?

Reakcja prawicy na porwanie Grety

Premier Ulf Kristersson w rozmowie z “Göteborg Posten” (Instagram) nie chciał komentować działania Izraela twierdząc, że nie ma kompetencji, żeby oceniać sytuację pod kątem prawnym. Stwierdził natomiast, że msz odradzał podróży do Gazy a ze względu na sytuację jaka tam panuje może też mieć problem z udzieleniem pomocy Szwedom.

Reakcja szwedzkiej ministry spraw zagranicznych Marii Malmer Stenergard spotkała się z ogromna krytyką. Ministra stwierdziła podczas wystąpienia w Riksdagu, że Greta Thunberg na własną odpowiedzialność udała się w podróż do Gazy, a msz od dekady odradzał podróżowania w tym kierunku. Dodała też, że z oceny sytuacji, jaką otrzymała, nikomu na statku nie grozi niebezpieczeństwo, więc nikt nie potrzebuje pomocy konsularnej. Opinie, czy słusznie, były podzielone. Działała wbrew Konwencji Narodów Zjednoczonych o prawie morza, która weszła w życie w 1994. Szwecja ratyfikowała ją i w związku z tym – jak przypomniała na łamach Dagens Arena Lisa Pelling – miała obowiązek reagować, gdy jakieś państwo łamie postanowienia Konwencji. W opinii prawnika Påla Wrange, z którym rozmawiał w podcaście “SvD Ledarrredaktionen” Andreas Ericson, działanie Izraela było bezprawne. Ale, że sytuacja jest zniuansowana mówili też inni prawnicy.

Ktoś na X pod zdjęciem ministry zostawił komentarz “arogancka twarz zła”. A Lina Stenberg dodała na łamach Aftonbladet, że:

“rząd Kristerssona wykazał się tchórzostwem, którego nie da się obronić”.

Lina Stenberg

Greta Thunberg zwróciła się z apelem o wywarcie na władzach Szwecji presji i uwolnienia jej i pozostałych porwanych osób.

Europarlamentarzystka Chrześcijańskich Demokratów Alice Teodorescu Måwe stwierdziła odpowiadając Grecie, że nie została porwana w przeciwieństwie do 250 osób porwanych 7 października przez Hamas i innych terrorystów. Ktoś odpowiedział Alice na X, że na międzynarodowych wodach nikt nie ma prawa nikogo zatrzymywać o ile ta osoba nie popełniła przestępstwa, co akurat Alice Teodorescu Måwe, która uciekła z Rumunii do Szwecji powinna wiedzieć. A ktoś inny dodał, że “Szwecja poniosła porażkę w integracji Alice Teodorescu Måwe”.

Po apelu Grety o pomoc, szwedzki msz został zalany falą telefonów z prośbami o interwencję. Maria Malmer Stenergard stwierdziła, że z tego powodu linia jest zajęta dla tych osób, które natychmiast potrzebują pomocy konsularnej. Wtórował jej na X minister obrony cywilnej, moderat Carl-Oskar Bohlin:

Szwecja wstrzymała pomoc dla UNRWA

Zarówno on, jak i ministra spraw zagranicznych używali tego samego języka, określając konwój z pomocą humanitarną “kampanią”. Carl-Oskar Bohlin napisał, że przez Gretę zablokowana jest konsularna linia pomocowa, co określił fundamentalnym brakiem rozwagi. Odniósł się też do manifestacji przed Riksdagiem pisząc, że ten sam poziom lekkomyślności przejawiają aktywiści propalestyńscy zebrani przed budynkiem parlamentu zachowujący się jak “banda nieokrzesanych krzykaczy z bębnami i głośnikami”. Dodał też, że o ile w Szwecji panuje wolność słowa to obowiązuje też ustawodawstwo dotyczące porządku publicznego, które również jest “centralną częścią wspólnych demokratycznych zasad”.

Profesor Ulf Bjereld (X) skomentował wypowiedzi ministrów pisząc, że

“życzyłby sobie rządu, którego ministrowie potrafiliby posługiwać się językiem w bardziej godny sposób”.

Prawicowi komentatorzy porwanie statku z Gretą określali “PR-ową wojną pomiędzy przyjaciółmi terrorystów a Izraelem”. Jimmie Åkesson stwierdził w komentarzu dla “Svenska Dagbladet” (Instagram), że jak Greta chce, to może jeździć do Gazy, żeby pozować do selfies. A Peter Wennblad na łamach “Svenska Dagbladet” pisał, że “egoistyczna wyprawa Grety nikomu nie pomoże w Strefie Gazy” (Gretas egotripp hjälper ingen i Gaza). Moderat Lars Beckman podał dalej post na X, w którym ktoś nazwał Gretę Thunberg “Hamas-Greta”. Gulan Avi z partii Liberałów określiła ją “pożytecznym idiotą Hamasu”. Donald Trump nazwał Gretę “złą i dziwną”, dodając, że powinna nauczyć się kontrolować agresję.

O co chodzi konserwatywno-liberalnej prawicy?

Do wpisu ministra obrony cywilnej, moderata Carla-Oskara Bohlina odniósł się Håkan Svenneling, poseł Vänsterpartiet (Partia Lewicy) pisząc na X, że Bohlin wpisuje się swoim komentarzem w “wojnę kulturową” i próbuje odciągnąć uwagę od źródła problemu, a jest nim brak chęci Szwecji do przywrócenia wsparcia dla UNRWA.

Daniel Swedin, szef działu polityki Arbetet stwierdził, że reakcję rządu Ulfa Kristerssona

“trudno interpretować inaczej niż jako to, że Izrael wśród szwedzkich władz cieszy się bardzo szczególnym prawem do zachowywania się jak chce”.

I przypomniał, że Izrael zabił ponad 450 osób zaangażowanych w pomoc humanitarną w Gazie, zniszczył infrastrukturę potrzebną do przewożenia pomocy, blokował dostawy jedzenia i wody, zniszczył niemal 95% ziem rolnych. To głodzenie Palestyńczyków jest największą bronią Izraela i cały czas ją używa a wszyscy politycy, którzy się temu nie sprzeciwiają mają krew na rękach.

Elfva Barrio (ur. 1997) przewodnicząca S-studenter (zrzeszenia socjaldemokratycznych studentów) apelowała na X, żeby:

“prawica przestała zawstydzać Gretę Thunberg i zamiast tego uzmysłowiła sobie sprawę z ogromnego błędu jakim jest brak przywrócenia wsparcia dla UNRWA. Szwecja musi przestać tańczyć jak mu zagra skrajnie prawicowy rząd Izraela. Trwa, k**** ludobójstwo”.

“Aftonbladet” (Intagram) poprosił o komentarz wicepremierę Ebbę Busch i szefową Chrześcijańskich Demokratów, która stwierdziła, że błędem była wyprawa aktywistów. Według niej wszystko się teraz kręci wokół Grety, więc nie zwróciła uwagi opinii publicznej na sytuację w Gazie tylko na siebie, a w dodatku:

“Greta porównała bardzo ludzkie działanie Izraela wobec niej z porwaniem niewinnych ludzie przez Hamas 7 października”.

„To jest po prostu okropne” – “det är helt horribelt” – zakończyła. Na co odpowiedziała na Instagramie Märta Stenevi podkreślając, że “okropne” jest to, że potwierdzono śmierć 50 000 Palestyńczyków, okropne jest, że wiemy o zagłodzonych na śmierć 20 000 dzieci, okropne jest, że żadna pomoc nie jest wpuszczana do Strefy Gazy.

A Greta Thunberg odpowiedziała wicepremierze Szwecji, że:

“fascynujące jest jak władze współwinne ludobójstwu poświęcają czas na wymyślanie i przekręcanie faktów, żeby pasowały do ich rasistowskiej narracji, zamiast działać na rzecz ratowania życia”.

Greta odpowiedziała też mediom szwedzkim, bo od jednej reporterki dostała naprawdę głupie pytanie “jak leciało się samolotem?” i podkreśliła, że “szwedzkie media prawie nigdy nie opierały swoich doniesień na fakcie, że latanie jest czymś negatywnym, do czasu, gdy Izrael odebrał jej paszport, rzeczy osobiste a następnie deportował ją samolotem”.

Jan Guillou (Zło) napisał, że nie dziwi go histeria prawicy, bo już gdy Greta broniła klimatu partie konserwatywno-liberalne odbierały jej milczący protest jako „zamach na przekonanie, że święta ekonomia wolnorynkowa nie szkodzi środowisku”.

Gdy głos zabrał Gustav Fridolin wiedziałam, że dotknie sedna problemu. Przypomnę, że Gustav Fridolin to ten polityk, który uważa, że zarobki polityków w Szwecji są zbyt wysokie. Na łamach “Arbetet” napisał, że za krytycznymi wypowiedziami prawicy pod adresem Grety stoi chęć

“zakwestionowania, ośmieszenia a ostatecznie demonizowania każdego, kto w ogóle przejmuje się czymkolwiek”.

Gustav Fridolin

Z tego samego powodu szwedzka prawica kwestionuje decyzje niezależnych urzędów, określając ich działanie niedemokratycznym a pracowniczkę szwedzkiej agencji energetycznej Energimyndigheten (The Swedish Energy System) zwalnia z pracy, bo wzięła udział w demonstracji proklimatycznej Rebellmammorna. Takie działania to koktajl upokorzeń i represji, co może skutecznie zniechęcić społeczeństwo do angażowania się i o to prawicy chodzi. Służy temu też, jak podkreślał Gustav Fridolin ustawodawstwo zmuszające do donoszenia na nielegalnych imigrantów czy zapowiedziane deportacje osób, które niestosownie się zachowują. To jest świadoma strategia mająca na celu zobrzydzenie aktywizmu, sprawienie, że bycie społecznikiem stanie się niewygodne i niebezpieczne. I dodał, że:

“Jeśli zwykli ludzie poczują, że ludzkie obawy dotyczące zmian na świecie są radykalne i niebezpieczne, wielu pozostanie w milczeniu. Jeśli cena za wypowiadanie się przeciwko niesprawiedliwości wzrośnie, więcej ludzi zacznie się bać.”

To dlatego – jak podkreślił – tak ważne jest nasze wsparcie dla aktywistów, dodawanie im otuchy, dopingowanie, solidarne poparcie. Po prostu stanie po ich stronie, bo ta druga strona chce nas uciszyć, chce, żebyśmy się stali obojętni. “Nie pozwólmy im na to” – apelował Gustav Fridolin.

Fala wsparcia dla Grety Thunberg

Szwedzkie media zalała fala wsparcia dla Grety Thunberg. Fredrik Gertten (PUSH, Nowa umowa społeczna) na łamach “Svenska Dagbladet” napisał, że “kocha Gretę Thunberg, i że to właśnie czuł już wtedy, gdy co piątek siedziała pod Riksdagiem” i dodał, że “uwalniającym było patrzeć na młodą osobę, która wyszła przed szereg z jasnym przekazem strajku szkolnego dla klimatu i z apelem, żeby słuchać nauki”. Powtarzano, że Greta Thunberg ratuje honor Szwecji. Profesor Ulf Bjereld napisał na X podziękowania dla Grety za jej odwagę, dodając, że pomaga mu nadal czuć dumę z bycia Szwedem. Göran Greider napisał na X, ze Greta Thunberg jest dla nas wzorem do naśladowania. Ktoś przypomniał słowa szwedzkiej gwiazdy hokeja Börje Salminga, który gdy Greta odbierała przyznawany przez “Expressen” tytuł “Kobiety Roku 2019” był pod takim wrażeniem jej proklimatycznej działalności, że rozmarzył się mówiąc, że chciałby mieć taką premierę rządu.

8 z 12 osób porwanych przez izraelską armię odmówiła podpisania papierów deportacyjnych podejrzewając, że zostaną użyte jako ich przyznanie się do nielegalnego działania. Jedna z nich to francusko-palestyńska europarlamentarzystka Rima Hassan. Greta Thunberg też ich nie podpisała, ale zdecydowała się opuścić Izrael, bo uznała, że bardziej przyda się poza krajem. O 14:00, w środę 10 czerwca wylądowała w Paryżu skąd udała się do Szwecji. Dziennikarze zapytali ją co sądzi o wypowiedzi Donalda Trumpa na co odpowiedziała, że:

“świat potrzebuje więcej młodych, wkurzonych kobiet”.

Greta Thunberg

Magda Gad, dziennikarka specjalizująca się w kwestiach Bliskiego Wschodu napisała na X, że Greta osiągnęła cel, bo ponownie zjednoczyła globalny ruch, kiedyś wokół spraw klimatu, a obecnie toczącego się ludobójstwa w Gazie.

Szwecja wstrzymała pomoc dla UNRWA

Jonna Sima w podcaście “Åsiktskorridoren” (Spotify) podkreśliła, że Greta jest “niesamowita jeśli chodzi o budowanie opinii publicznej”.

Gdy sądziłam, że mam już gotowy tekst do publikacji, poznaliśmy nowe fakty. “Dagens Nyheter” ujawnił, że Szwedzcy Demokraci od wielu lat ubiegali się w SIDA o dotację na ich fundację Hepatica. Po rozmowie Benjamina Dousa, Diany Janse i posła Szwedzkich Demokratów Björna Södera, SIDA przyznała im 14 mln koron. Aferę skomentował Alex Voronov (X) pisząc, że łatwo sobie wyobrazić reakcję prawicy, gdyby Socjaldemokracja tak zmieniła przepisy SIDA, że urząd mógłby przekazywać pieniądze na Międzynarodowe Forum Lewicy. Socjaldemokratka Margot Wallström (X) dodała, że:

“moderaci zamienili pomoc zagraniczną w plac zabaw”

Annika Strandhäll (X) podsumowała, że rząd przekupuje partię, z którą współpracuje pieniędzmi podatników. Pavlos Cavelier Bizas (X), prawnik i lokalny polityk Socjaldemokracji dodał, że żądanie przez Partię Zielonych dymisji Benjamina Dousa jest w pełni uzasadnione.

Podsumowanie

Zróbmy na koniec małe podsumowanie. Partie konserwatywno-liberalne są zapleczem politycznym biznesu. Pieniądze podatników najwyraźniej traktują jak środek do załatwiania swoich spraw, rozdają je według ich interesów a nie potrzeb społeczeństwa. Szwedzki biznes ma intratne umowy handlowe z Izraelem, korzystną wymianę know how. Izrael to lider innowacyjności, Szwedzi otworzyli nawet w 2018 w Tel Avivie biuro ds. innowacji. Palestyna dla Szwecji to problem, biedny i zacofany kraj i ryzyko fali uchodźczej. Wydaje się więc, że włączono wyrachowany pragmatyzm. Szwedzka pomoc zagraniczna ma aspekt PR-owy, ale też ekonomiczny. Bez dyskusji jest to duża pomoc, choć obecnie bez wsparcia dla UNRWA, ale wystarczająca, żeby pokazać Szwecję w pozytywnym świetle i zatrzymać jak najwięcej uchodźców na miejscu. Jak powiedział specjalny sprawozdawca ONZ prof. Ben Saul: ta wojna mogłaby się skończyć w ciągu doby, gdyby przestano sprzedawać Izraelowi broń. Pytanie, ile Szwecja zarabia na tej wojnie i na współpracy z Izraelem? A, że jest świetna w PR, to udowodniła akcja białych autobusów, która doskonale przyćmiła fakt, że Szwecja handlowała z nazistami.

Empatia zmieni świat na lepsze

Darwin pisał, że ludzkość przeżyła dzięki empatii. Hazem Youness jest byłym palestyńskim dyplomatą. Powiedział, że droga, którą wybrała Greta Thunberg jest trudna, bo z narażeniem życia staje po stronie drugiego człowieka. Broni sprawiedliwości zajmując stanowisko i mówiąc niewygodne dla niektórych rzeczy. Tym samym udowadnia, że empatia wciąż jest silna w ludzkości. Jakub Żynis (Instagram) przypomniał ostatnio postać Gustava Marka Gilberta, który opracował profile psychologiczne nazistów i stwierdził, że tym, co ich łączyło to brak empatii. To dlatego, jak mówi Jakub Żynis próbuje się ją w nas zabić. Bo jak staniemy się pozbawionym empatii chodzącym złem, będzie można bez skrupułów, i bez jakiegokolwiek sprzeciwu zarabiać na krzywdzie innych.

Świat, naprawdę potrzebuje więcej takich empatycznych ludzi, jak Greta Thunberg. Ale potrzebuje też nas wszystkich, bo dopiero razem jesteśmy silni!

Buycoffee.to

Buycoffee.to/szkicenordyckie

LH.pl

Z moim partnerskim kodem rabatowym LH-20-57100 u polskiego dostawcy hostingu: www.lh.pl, otrzymasz obniżony koszt hostingu w pierwszym roku o 20% a ja prowizję tak długo jak jesteś ich klientem / klientką. Jak zamówić usługę z kodem rabatowym: https://www.lh.pl/pomoc/doc/jak-zamowic-hosting-w-lh-pl-z-kodem-od-partnera/.

Źródła: Szwecja wstrzymała pomoc dla UNRWA:

  1. Linnea Carlén, Julia Lindvall „Sverige slopar stödet till FN-organet Unrwa”, 20.12.2024. Dostęp: 12.06.2025, godz. 13:21. Link: https://www.svt.se/nyheter/inrikes/sverige-slopar-stodet-till-fn-organet-unrwa.
  2. Mats Knutson „Pressen på regeringen ökar om Unrwa”, 5.06.2025. Dostęp: 9.06.2025, godz. 14:53. Link: https://www.svt.se/nyheter/utrikes/pressen-pa-regeringen-okar-om-unrwa.
  3. Frida Long, Ebbe Gertten „Sms visar: UD avfärdade Sida-förslag om stöd till Unrwa”, 5.06.2025. Dostęp: 9.06.2025, godz. 14:29. Link: https://www.svt.se/nyheter/inrikes/smsen-visar-ud-avfardade-sida-forslag-om-stod-till-unrwa.
  4. Elin Williams „Statssekreterare Diana Janse om kritiken efter 30 minuter : Hade kunnat uttrycka det bättre”, 6.06.2025. Dostęp: 9.06.2025, godz. 14:02. Link: https://www.svt.se/nyheter/inrikes/statssekreterare-diana-janse-om-kritiken-efter-30-minuter-hade-kunnat-uttrycka-det-battre.
  5. Ebbe Gertten, Natalie Radlovacki, Elin Williams „Efter avslöjade sms – oppositionen riktar skarp kritik mot regeringen”, 6.06.2025. Dostęp: 10.06.2025, godz. 19:53. Link: https://www.svt.se/nyheter/inrikes/efter-avslojade-sms-oppositionen-riktar-skarp-kritik-mot-regeringen.
  6. Edith Lindvall „Greta Thunberg: De har hotat att stoppa oss med våld”, 7.06.2025. Dostęp: 10.06.2025, godz. 20:04. Link: https://www.svt.se/nyheter/inrikes/greta-thunberg-de-har-hotat-att-stoppa-oss-med-vald.
  7. Ebba Torstensson, Ida Palm Ekspong „Unrwa om Sveriges slopade stöd: Politiskt budskap”, 7.06.2025. Dostęp: 10.06.2025, godz. 19:20. Link: https://www.svt.se/nyheter/utrikes/unrwa-om-sveriges-slopade-stod-politiskt-budskap.
  8. Stina Blomgren „Målet var att rikta världens blickar mot Gaza”, 9.06.2025. Dostęp: 10.06.2025, godz. 20:15. Link: https://www.svt.se/nyheter/utrikes/malet-var-att-rikta-varldens-blickar-mot-gaza.
  9. Arne Lapidus „Greta Thunberg på flygplatsen – inför utvisning”, 9.06.2025. Dostęp: 10.06.2025, godz. 13:26. Link: https://www.expressen.se/nyheter/varlden/greta-thunberg-stalls-infor-domstol-i-israel/
  10. TT „Stenergard om aktivisterna: Har ett eget ansvar”, 9.06.2025. Dostęp: 10.06.2025, godz. 13:41. Link: https://www.gp.se/nyheter/varlden/stenergard-om-aktivisterna-har-ett-eget-ansvar.716d661a-1745-5fab-b11a-ef54b6b74555.
  11. Lina Stenberg „Ulf Kristersson vågar inte försvara Greta”, 9.06.2025. Dostęp: 10.06.2025, godz. 17:55. Link: https://www.aftonbladet.se/ledare/a/MnlQ4m/greta-thunberg-kristerssons-svek-mot-greta-ar-rejalt-pinsamt?.
  12. Jenny Martorell „Israel har stoppat Thunbergs fartyg – omdirigeras”, 9.06.2025. Dostęp: 10.06.2025, godz. 18:10. Link: https://www.dn.se/varlden/uppgifter-thunbergs-fartyg-bordat-av-israel/.
  13. Joakim Hulterström „Thunberg släppt av Israel – på väg hem till Sverige”, 10.06.2025. Dostęp: 10.06.2025, godz. 11:34. Link: https://www.gp.se/nyheter/varlden/thunberg-slappt-av-israel-pa-vag-hem-till-sverige.19ae9692-9ba9-4480-b544-c94ec87fead2.
  14. Iva Horvatovic „Efter resan mot Gaza – Greta Thunberg på väg till Sverige”, 10.06.2025. Dostęp: 10.06.2025, godz. 19:12. Link: https://www.svt.se/nyheter/utrikes/efter-resan-mot-gaza-greta-thunberg-pa-vag-till-sverige.
  15. Kalle Sundin „Det märks att Benjamin Dousa tappat fattningen”, 10.06.2025. Dostęp: 10.06.2025, godz. 20:32. Link: https://www.aftonbladet.se/ledare/a/vgJ04l/unrwa-och-gaza-inget-av-det-dousa-sager-om-unrwa-gar-ihop.
  16. Daniel Swedin „Nej, vi behöver inte förstå Israel „, 10.06.2025. Dostęp: 10.06.2025, godz. 20:50. Link: https://arbetet.se/2025/06/10/nej-vi-behover-inte-forsta-israel/.
  17. Gustav Fridolin „Det utrikesministern sa om Greta Thunberg var ett försök att tysta oss”, 10.06.2025. Dostęp: 11.06.2025, godz. 10:56. Link: https://arbetet.se/2025/06/10/det-utrikesministern-sa-om-greta-thunberg-var-annu-ett-forsok-att-tysta-oss/.
  18. Podcast “Åsiktskorridoren”. Odcinek: “Greta spelade bort högern – som vanligt”. W odcinku wystąpili: Jonna Sima, Lina Stenberg, Kalle Sundin, Anders Lindberg. 10.06.2025.
  19. Hazem Youness „Greta visar civilt mod mot ockupation och tystnad”, 10.06.2025. Dostęp: 16.06.2025, godz. 17:49. Link: https://www.aftonbladet.se/debatt/a/eMrbOg/greta-visar-civilt-mod-mot-ockupation-och-tystnad.
  20. Lisa Pelling „Krigets lagar måste gälla alla överallt”, 11.06.2025. Dostęp: 11.06.2025, godz. 14:06. Link: https://www.dagensarena.se/opinion/krigets-lagar-maste-galla-alla-overallt/.
  21. Podcast “Älskade politik”. Odcinek “Tomtar och troll, paper trails och avgångskrav”. 11.06.2025. W odcinku wystąpili: Evelyn Jones, Hans Rosén, Annie Reuterskiöld.
  22. Podcast “Aftonbladet Daily”, odcinek: Kan Greta Thunberg påverka kriget i Gaza?”, 11.06.2025. W odcinku wystąpili: Anders Persson, ekspert ds. Bliskiego Wschodu na Linnéuniversitetet, Jessica Johansson.
  23. Thea Mossige-Norheim „Kristersson: Flera politiker ”trakasserade av aktivister”, 12.06.2025. Dostęp: 12.06.2025, godz. 10:32. Link: https://www.svt.se/nyheter/inrikes/kristersson-flera-politiker-trakasserade-av-aktivister
  24. Linnea Carlén „Sidas generaldirektör frågas ut i utrikesutskottet efter slopat Unrwa-stöd”, 12.06.2025. Dostęp: 12.06.2025, godz. 13:07. Link: https://www.svt.se/nyheter/inrikes/sidas-generaldirektor-fragas-ut-i-utrikesutskottet-efter-slopat-unrwa-stod.
  25. Albin Almqvist „Gretas svar efter Buschs kritik: Medskyldiga till folkmord”, 12.06.2025. Dostęp: 12.06.2025, godz. 17:08. Link: https://www.aftonbladet.se/nyheter/a/dRWwRB/gretas-svar-efter-buschs-kritik-medskyldiga-till-folkmord?.
  26. Hanna Lindström, Julia Atiyeh „Sidas generaldirektör om stödet till Unrwa: Sökte vägledning”, 12.06.2025. Dostęp: 13.06.2025, godz. 11:25. Link: https://www.svt.se/nyheter/inrikes/sidas-generaldirektor-om-stodet-till-unrwa-sokte-vagledning.
  27. Olof Svensson „Vilt bråk om Unrwa-stödet i riksdagen: Han har helt tappat det”, 12.06.2025. Dostęp: 13.06.2025, godz. 21:06. Link: https://www.aftonbladet.se/nyheter/a/eMnJBR/vilt-brak-om-unrwa-stodet-i-riksdagen-kristersson-har-tappat-det?.
  28. Kalle Sundin „Säger nej till Unrwa – ger miljoner till Björn Söder”, 14.06.2025. Dostęp: 16.06.2025, godz. 18:50. Link: https://www.aftonbladet.se/ledare/a/RzA5Ba/ulf-kristersson-sager-nej-till-unrwa-ger-miljoner-till-bjorn-soder.
  29. Jan Guillou „Bristen på sakargument får högern att attackera med bananer”, 15.06.2025. Dostęp: 16.06.2025, godz. 18:09. Link: https://www.aftonbladet.se/nyheter/kolumnister/a/73k7j4/bristen-pa-sakargument-far-hogern-att-attackera-med-bananer?.