Francesca Albanese (Instagram, X ) jest Specjalną Sprawozdawczynią ONZ. W raporcie “From economy of occupation to economy of genocide” [Od gospodarki okupacji do gospodarki ludobójstwa], porusza kwestię “kolonialnego kapitalizmu” i roli podmiotów korporacyjnych w podtrzymywaniu izraelskiej okupacji i ludobójstwa w Strefie Gazy stwierdzając, że podmioty korporacyjne (przedsiębiorstwa, korporacje wielonarodowe, podmioty nastawione na zysk i podmioty non-profit, niezależnie od tego, czy są to podmioty prywatne, publiczne czy państwowe) po październiku 2023 przyczyniły się do przyspieszenia procesu przesiedleń. Specjalna Sprawozdawczyni podkreśliła, że dostarczały Izraelowi broń, maszyny niezbędne do niszczenia domów, szkół, szpitali itp.
Przeczytałam ten raport, a poniżej przedstawiam informacje dotyczące skandynawskich firm. Starałam się możliwie niewiele zmieniać, żeby oddać jak najlepiej treść raportu. W zasadzie wpis jest tłumaczeniem tych fragmentów, które dotyczą skandynawskich firm.
Duńska AP Moller – Maersk A/S
Duńska AP Moller – Maersk A/S, transportowała komponenty, części, broń i surowce, utrzymując stały przepływ sprzętu wojskowego dostarczanego do Izraela przez Stany Zjednoczone. Duńska firma jest też integralną częścią ekosystemu firm, które importują produkty izraelskie, a żeby uniknąć bojkotu konsumenckiego, maskują pochodzenie towarów za pomocą wprowadzających w błąd etykiet, kodów kreskowych i mieszania łańcuchów dostaw.
Norweski Rządowy Fundusz Emerytalny
Specjalna Sprawozdawczyni ONZ wymienia w raporcie też Norweski Rządowy Fundusz Emerytalny, którego zarządzający twierdzili, że ma najbardziej kompleksowe wytyczne etyczne na świecie. Jednak po październiku 2023 r. zwiększył swoje inwestycje w izraelskie spółki o 32% do 1,9 mld dol..
VOLVO Group
Francesca Albanese wymienia przykłady firm, których produkty są używane do niszczenia palestyńskiego mienia. Jedną z nich jest Volvo Group, której ciężkie maszyny są od co najmniej 2007 wykorzystywane do burzenia domów i zrównywania z ziemią gruntów rolnych, w tym gajów oliwnych. Od października 2023 Izrael – jak pisze Albanese – zwiększył wykorzystanie sprzętu Volvo do niszczenia terenów miejskich w Strefie Gazy, zrównywania z ziemią Rafah i Dżabalii. Koparki i ciężki sprzęt Volvo jest wykorzystywany do budowy nielegalnych kolonii od co najmniej 10 lat.
Różne firmy, w tym Volvo przyczyniły się do rozwoju dróg i infrastruktury transportu publicznego, które były kluczowe dla zakładania i rozbudowy kolonii oraz łączenia ich z Izraelem. Gdy rozbudowywano czerwoną linię kolei miejskiej w Jerozolimie oraz budowano nową zieloną linię, pod wpływem nacisków międzynarodowych wiele firm wycofało się z tej inwestycji, ale nie Volvo. I podkreśla, że pomimo apelów organizacji praw człowieka podmioty te są nadal dostawcami sprzętu, co według niej sprawia, że przyczyniają się do systemu przesiedleń.
Francesca Albanese ujawnia:
w jaki sposób wieczna okupacja stała się idealnym poligonem doświadczalnym dla producentów broni i big techów – zapewniając im nieograniczoną podaż i popyt, niewielki nadzór i zerową odpowiedzialność – podczas gdy inwestorzy oraz instytucje prywatne i publiczne czerpią z tego nieograniczone zyski.
W piątek, 11 lipca 2025 “Dagens Nyheter” informował o próbach uciszania Francesci Albanese przez – jak to określiła sama w rozmowie z agencją prasową AP – “ludzi władzy”. W USA najpierw w kwietniu 2025 żądano, żeby zrzekła się stanowiska Specjalnej Sprawozdawczyni a w lipcu nałożono na nią sankcje, oskarżono o antysemityzm i wspieranie terroryzmu a amerykański sekretarz stanu Marco Rubio oskarżył ją o “haniebne próby” postawienia amerykańskich i izraelskich urzędników przed Międzynarodowym Trybunałem Karnym (ICC).
- Szwecja uznała państwo Palestynę w 2014, premierem był wówczas socjaldemokrata Stefan Löfven a ministrą spraw zagranicznych Margot Wallström.
- Polska uznała państwo Palestynę 14.12.1988, czyli w miesiąc po tym jak Palestyńska Rada Narodowa ogłosiła powstanie niepodległego państwa 15.11.1988.
- Szwecja nadal utrzymuje stosunki handlowe z Izraelem.
- 31 lipca 2025 konserwatywno-liberalny rząd Ulfa Kristerssona po presją partii opozycyjnych zaproponował, żeby UE zamroziła stosunki handlowe z Izraelem, wcześniej stał na stanowisku, że nie będzie się tego domagać.
- Szwecja nadal nie przywróciła pomocy dla UNRWA.